UTTS taktırmak, 2024 yılı itibarıyla ticari araçlar için yasal bir zorunluluk haline geldi. Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi'nin (UTTS) devreye alınmasıyla birlikte pek çok sürücü ve işletme sahibi, bu sistemin kapsamı hakkında detaylı bilgi aramaya başladı. Özellikle “herkes UTTS taktırmak zorunda mı?” sorusu sıkça gündeme geliyor. Çünkü sistemin hedef kitlesi yalnızca ticari taşıtlarla sınırlı ve bazı araç türleri bu kapsamın dışında tutuluyor.
UTTS taktırmak, ticari faaliyette bulunmayan bireysel araç kullanıcıları için bir yükümlülük değildir. Şahsi binek otomobiller yalnızca kişisel ulaşım amacıyla kullanıldığı için sistem kapsamının dışında tutulur. Araçların yakıt tüketimi, vergiye tabi ticari gider olarak kaydedilmediğinden UTTS kurulumu gerekli görülmez. Bu nedenle bireysel kullanıcıların sisteme dahil olması beklenmez.
UTTS taktırmak, doğrudan akaryakıt istasyonlarından yakıt almayan araçlar için zorunlu değildir. Traktör, biçerdöver gibi tarım araçları ve sadece şantiye içi faaliyetlerde kullanılan iş makineleri bu kapsamda değerlendirilmez. Çünkü bu araçlar, çoğunlukla tankerle yerinde yakıt ikmali yapılan taşıtlardır ve akaryakıt istasyonu altyapısıyla etkileşime girmezler. Dolayısıyla UTTS sistemine dahil edilmeleri beklenmez.
UTTS taktırmak, kamuya ait taşıtlar için zorunlu değildir. Belediyelere, valiliklere ve diğer devlet kurumlarına bağlı araçlar, vergi denetimi amacıyla değil kamu hizmeti için kullanıldığından sistem dışında tutulur. Ancak bazı özel durumlarda, kamu araçlarının da UTTS takması gerekebilir. Bu gibi istisnalar kurum içi talimatlara göre şekillenebilir. Bu nedenle resmi araç sahiplerinin bağlı bulundukları kurumdan bilgi alması önerilir.
UTTS taktırmak, yalnızca fosil yakıt tüketen taşıtlar için zorunlu kılınmıştır. Elektrikli araçlar, benzin veya motorinle çalışmadıkları için sistemden muaf tutulmuştur. Hibrit araçlar ise yalnızca şarj edilebilir (plug-in) yapıda değilse, yani içten yanmalı motoru aktif kullanıyorsa sisteme dahil olabilir. Bu araç grubunun UTTS kapsamına girip girmediği, kullanım tipi ve teknik özelliklere göre değerlendirilmelidir.
UTTS taktırmak, ambulans, itfaiye aracı veya emniyet araçları gibi özel hizmet taşıtları için geçerli değildir. Bu araçlar özel statüde yer aldığı ve kamu hizmeti amacıyla çalıştığı için UTTS sistemine dahil edilmez. Ancak özel şirketler bünyesindeki kurtarıcı araçlar gibi durumlar istisnai olarak değerlendirilebilir. Kullanım amacı ve kayıtlı olduğu kurum bu kararda belirleyici olur.
UTTS taktırmak, her araç sahibinin keyfine bağlı bir işlem değildir. Eğer aracınız sistem dışındaysa, bazı durumlarda muafiyet belgesi istenebilir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın yayımladığı mevzuatlar bu konuda belirleyici olur. Araç sahipleri, bağlı oldukları vergi dairesine başvurarak kapsam dışı olduklarını bildirebilir. Başvuru sonrası belge düzenlenmesi ve sistem üzerinde bu bilginin işlenmesi mümkündür.
UTTS taktırmak, yasal zorunluluk taşıyıp taşımadığınızı net biçimde bilmenizi gerektirir. Bunun için doğru kaynak, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın güncel duyuruları ve yönetmelikleridir. Ayrıca yetkili firmalar, başvuru öncesi araç bilgilerinizi inceleyerek sisteme dahil olup olmadığınızı kontrol edebilir. Ozan Filo, bu süreçte size bilgi vererek süreci başlatıp başlatmamanız gerektiğini açıkça belirtir.
UTTS taktırmak, bireysel kullanım amacıyla kiralanan araçlar için zorunlu değildir. Kısa dönemli veya günlük kiralama yoluyla kullanılan araçlar, ticari faaliyetin bir parçası olarak değerlendirilmediği için sistem dışında kalır. Araç bir işletmeye ait olsa bile, bireysel müşteri adına fatura kesildiği ve vergi kaydı bulunmadığı sürece UTTS yükümlülüğü doğmaz. Ancak filo kiralamalarında veya uzun süreli ticari kiralama işlemlerinde durum değişebilir ve bu kapsam ayrıca değerlendirilmelidir.
Daha fazla bilgi almak için Ozan Filo ile iletişime geçebilirsiniz.